FillForWallet

คลิปคนดังชวนลงทุนคริปโต สังเกตวิดีโอตัดต่อและ Deepfake อย่างไร

คลิปคนดังชวนลงทุนคริปโต สังเกตวิดีโอตัดต่อและ Deepfake อย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ไถฟีดไปเรื่อยๆ แล้วจู่ๆ ก็มีคลิปสั้นเด้งขึ้นมา ใบหน้าในคลิปเป็นคนที่เราเห็นในจอบ่อยจนคุ้นเคย น้ำเสียงก็ฟังเหมือนจริง เขากำลังพูดถึงแพลตฟอร์มคริปโตตัวใหม่ที่ “ทำให้ชีวิตเปลี่ยน” และมีปุ่มให้กดลงทะเบียนอยู่ใต้คลิป ความคุ้นหน้าคือสิ่งที่ทำให้คลิปแบบนี้ได้ผล เพราะเราเชื่อคนที่รู้จักง่ายกว่าคนแปลกหน้า

ทุกวันนี้ทั้งการตัดต่อ การสลับใบหน้า และการเลียนเสียงทำได้ง่ายกว่าที่คิด ใครอยากเห็นภาพว่าเครื่องมือทั่วไปทำอะไรได้บ้าง ลองไปดูความสามารถของโปรแกรมแต่งคลิปที่คนทั่วไปติดตั้งได้ในคอมพิวเตอร์บ้าน จะเข้าใจว่าทำไมการเห็นหน้าและได้ยินเสียงจึงไม่พอให้เชื่อว่าคนคนนั้นพูดจริง

ภาพที่ดูดีเกินไป หรือขยับไม่เป็นธรรมชาติ

คลิปที่สร้างหรือดัดแปลงด้วยปัญญาประดิษฐ์มักมีร่องรอยเล็กๆ ให้จับได้ถ้าดูช้าๆ เช่น ขอบใบหน้ากับเส้นผมดูเบลอหรือกระพริบ แสงบนใบหน้าไม่ตรงกับแสงของฉากหลัง เงาตกผิดทิศ ฟันหรือมือดูแปลกเมื่อขยับ และการกะพริบตาที่ถี่หรือห่างผิดปกติ

ลองหยุดคลิปเป็นระยะแล้วดูทีละเฟรม หลายครั้งความผิดปกติจะเห็นชัดตอนที่ศีรษะหันหรือมีวัตถุผ่านหน้า อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีพัฒนาเร็วมาก คลิปบางชิ้นอาจเนียนจนดูไม่ออก ภาพที่ดูปกติจึงไม่ได้แปลว่าคลิปนั้นจริง

เสียงที่ฟังเหมือน แต่จังหวะไม่ใช่

ปากที่ขยับไม่ตรงกับคำพูดเป็นจุดที่สังเกตง่ายที่สุด บางคลิปใช้ภาพจริงจากงานสัมภาษณ์เก่าแล้วพากย์เสียงใหม่ทับลงไป เมื่อตั้งใจฟังจะพบว่าน้ำเสียงราบเรียบผิดปกติ ไม่มีเสียงหายใจ เว้นวรรคแปลกๆ หรือออกเสียงคำบางคำแข็งๆ

อีกสัญญาณหนึ่งคือเนื้อหาไม่เข้ากับตัวคนพูด คนที่ไม่เคยพูดเรื่องการลงทุนเลย จู่ๆ กลับมาแนะนำแพลตฟอร์มที่ไม่มีใครรู้จัก แบบนี้ควรตั้งคำถามทันที

ข้อเสนอที่ไม่มีใครควรให้

ต่อให้คลิปดูจริงทุกเฟรม เนื้อหาก็ยังบอกได้มากกว่าภาพ คลิปชวนลงทุนปลอมมักมีองค์ประกอบคล้ายกัน คือรับประกันกำไร อ้างว่าทำเงินได้แบบไม่มีความเสี่ยง กดดันว่าที่นั่งเหลือน้อยหรือหมดเขตในไม่กี่ชั่วโมง และพาไปยังลิงก์ที่ไม่ใช่เว็บไซต์หรือช่องทางทางการ

ไม่มีการลงทุนใดรับประกันผลตอบแทนได้ โดยเฉพาะคริปโตที่ราคาผันผวนสูง ข้อความที่ปลุกความโลภพร้อมกับเร่งเวลาเป็นสูตรเดียวกับกลโกงรูปแบบอื่นที่สรุปไว้ในรายการกลลวงคริปโตยอดฮิตและวิธีรับมือ เพียงแต่เปลี่ยนหน้าคนพูดให้น่าเชื่อขึ้น

ถ้าหลังกดลิงก์มีคนทักมาพูดคุยต่อ ทำตัวเป็นผู้ช่วยส่วนตัว หรือเริ่มสนิทสนมอย่างรวดเร็ว ให้ระวังเป็นสองเท่า เพราะนี่คือการส่งต่อไปยังขั้นตอนหลอกที่ลึกขึ้น รูปแบบนี้คล้ายกับคนรู้จักในโลกออนไลน์ที่ตีสนิทไวแล้วเปิดเรื่องลงทุน

ตรวจจากต้นทาง ไม่ใช่จากคลิป

วิธีที่ได้ผลที่สุดคือออกจากคลิปแล้วไปหาข้อมูลจากช่องทางทางการของคนดังคนนั้นเอง เช่น บัญชีโซเชียลที่ยืนยันตัวตน หรือเว็บไซต์ของต้นสังกัด หลายครั้งเจ้าตัวเคยออกมาเตือนแล้วว่ามีคนแอบอ้าง ถ้าไม่พบการพูดถึงเรื่องนี้จากช่องทางของเขาเลย ให้ถือว่าคลิปนั้นไม่น่าเชื่อถือ

ควรตรวจสอบด้วยว่าแพลตฟอร์มที่ถูกชวนนั้นได้รับอนุญาตถูกต้องหรือไม่ โดยดูจากรายชื่อผู้ให้บริการบนเว็บไซต์ของ ก.ล.ต. และอย่ากรอกข้อมูลส่วนตัว รหัสผ่าน หรือวลีกู้คืนลงในหน้าเว็บที่มาจากลิงก์ในคลิปโดยเด็ดขาด

เรามีส่วนทำให้ตัวเองเป็นเป้าหรือเปล่า

มิจฉาชีพไม่ได้ยิงโฆษณาแบบสุ่มทั้งหมด บางครั้งเลือกกลุ่มคนที่แสดงความสนใจคริปโตบนโซเชียลอย่างเปิดเผย การโพสต์ยอดเหรียญหรือผลกำไรทำให้ถูกมองว่าเป็นเหยื่อที่มีเงิน ซึ่งอธิบายไว้ในเหตุผลที่ภาพกำไรบนหน้าฟีดดึงดูดคนไม่หวังดี การเก็บเรื่องนี้ไว้เป็นส่วนตัวช่วยลดโอกาสที่โฆษณาแบบนี้จะวิ่งเข้าหาเราตั้งแต่ต้น

เมื่อเจอคลิปลักษณะนี้ ให้กดรายงานโฆษณาหรือรายงานโพสต์ผ่านเมนูของแพลตฟอร์มโดยเลือกหัวข้อการหลอกลวงหรือการแอบอ้างบุคคล แล้วบอกพ่อแม่หรือคนใกล้ตัวที่เล่นโซเชียลไว้ด้วยว่าคลิปแบบนี้มีอยู่จริง ถ้าใครเผลอโอนเงินไปแล้ว ให้เก็บหลักฐานและติดต่อตำรวจไซเบอร์โดยเร็ว