FillForWallet

คริปโตเคอร์เรนซีกับโทเคนดิจิทัล กฎหมายไทยแยกสองคำนี้อย่างไร

คริปโตเคอร์เรนซีกับโทเคนดิจิทัล กฎหมายไทยแยกสองคำนี้อย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ใครที่อ่านข่าวการเงินแล้วสะดุดกับคำว่า “โทเคนดิจิทัล” ซึ่งบางครั้งมาคู่กับคำว่าคริปโต บางครั้งก็แยกกันชัดเจน แล้วไม่แน่ใจว่าต่างกันตรงไหน เนื้อหาต่อไปนี้ตั้งใจอธิบายสำหรับคนกลุ่มนั้นโดยเฉพาะ ไม่ลงรายละเอียดตัวบท แต่ให้เห็นโครงใหญ่ว่าทำไมกฎหมายไทยต้องแยกสองคำนี้ออกจากกัน

ในภาษาพูดทั่วไป คนมักเรียกทุกอย่างที่อยู่บนบล็อกเชนว่า “เหรียญ” หรือ “คริปโต” รวมกันหมด แต่ในทางกฎหมาย คำเรียกมีผลต่อว่าใครเป็นผู้กำกับดูแล ใครให้บริการได้ และผู้ซื้อได้รับความคุ้มครองแบบไหน

สินทรัพย์ดิจิทัล คำใหญ่ที่ครอบทั้งสองอย่าง

กฎหมายไทยที่ดูแลเรื่องนี้โดยตรงคือพระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ซึ่งใช้คำว่า “สินทรัพย์ดิจิทัล” เป็นร่มใหญ่ แล้วแบ่งย่อยออกเป็นสองกลุ่ม คือคริปโทเคอร์เรนซี (กฎหมายสะกดแบบนี้) และโทเคนดิจิทัล หน่วยงานหลักที่กำกับดูแลคือสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ หรือ ก.ล.ต.

การแยกสองกลุ่มนี้คล้ายนักสะสมที่จัดของเข้าลิ้นชักตามประเภท ถ้าเคยเห็นวิธีจัดหมวดธงเชียร์ทีมฟุตบอลของนักสะสมตัวจริง จะเข้าใจว่าการวางของผิดช่องไม่ได้ทำให้ของเสีย แต่ทำให้ดูแลผิดวิธี กฎหมายก็คิดแบบเดียวกัน

คริปโทเคอร์เรนซี ใช้เป็นสื่อกลางแลกเปลี่ยน

ในความหมายกว้างๆ คริปโทเคอร์เรนซีคือหน่วยข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์บนระบบเครือข่ายที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนสินค้า บริการ หรือสิทธิอื่นใด หรือแลกเปลี่ยนระหว่างสินทรัพย์ดิจิทัลด้วยกัน ตัวอย่างเชิงแนวคิดที่คนรู้จักมากที่สุดคือ Bitcoin ซึ่งไม่มีบริษัทใดเป็นผู้ออกและไม่ได้ให้สิทธิในธุรกิจใดแก่ผู้ถือ

สิ่งที่ควรเข้าใจคือ การที่กฎหมายรับรู้ว่าสิ่งนี้มีอยู่และกำกับดูแลผู้ให้บริการ ไม่ได้แปลว่ามันเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมายแบบเงินบาท และไม่ได้แปลว่าราคาจะมั่นคง

โทเคนดิจิทัล ตัวแทนของ “สิทธิ” บางอย่าง

โทเคนดิจิทัลต่างออกไป เพราะสร้างขึ้นเพื่อกำหนดสิทธิของผู้ถือ ไม่ได้มีไว้เป็นสื่อกลางแลกเปลี่ยนเป็นหลัก ในทางปฏิบัติ ก.ล.ต. อธิบายแยกเป็นสองแบบกว้างๆ

รายละเอียดว่าโทเคนแต่ละตัวจัดอยู่ประเภทไหน ขึ้นกับเงื่อนไขที่ผู้ออกกำหนดและหลักเกณฑ์ของ ก.ล.ต. ซึ่งปรับปรุงได้เป็นระยะ คนทั่วไปจึงไม่จำเป็นต้องตัดสินเอง แต่ควรรู้ว่ามีการแบ่งแบบนี้อยู่ ใครเจอศัพท์อื่นที่ยังงง เช่น ไวท์เปเปอร์ หรือโทเคโนมิกส์ ดูได้จากคำอธิบายศัพท์คริปโตที่เขียนให้คนทั่วไปอ่าน

ความต่างนี้เกี่ยวกับเราอย่างไร

สำหรับคนที่ไม่ได้ทำธุรกิจคริปโต การแยกประเภทอาจฟังดูไกลตัว แต่มีผลกับการตัดสินใจหลายจุด

อ่านต่อจากแหล่งต้นทาง

นิยามและหลักเกณฑ์ฉบับเต็มอยู่ในเว็บไซต์ของ ก.ล.ต. ซึ่งมีทั้งคำอธิบายสำหรับประชาชนและรายชื่อผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต ก่อนเชื่อคำอธิบายจากโพสต์หรือคลิปใด ควรเปิดเทียบกับข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานโดยตรงสักครั้ง