ทำธุรกรรมคริปโตในที่สาธารณะ ระวังสายตาคนข้างๆ และเสียงแจ้งเตือน
31 ตุลาคม 2569

ยืนจับราวบนรถไฟฟ้าช่วงคนแน่น สายตาเลื่อนลงมาโดยไม่ได้ตั้งใจ แล้วก็เห็นหน้าจอมือถือของคนที่นั่งอยู่ด้านล่างชัดทุกตัวอักษร ทั้งชื่อแอป ตัวเลขยอดคงเหลือ และข้อความที่เพิ่งเด้งขึ้นมา คนส่วนมากแค่เบือนหน้าหนี แต่ไม่ใช่ทุกคนที่คิดแบบนั้น การแอบมองหน้าจอหรือ shoulder surfing ไม่ต้องใช้เครื่องมืออะไรเลย และสำหรับคนที่ถือคริปโต ข้อมูลเพียงไม่กี่วินาทีก็อาจกลายเป็นเป้าหมายของการหลอกลวงหรือการชิงทรัพย์ได้
ร้านกาแฟและพื้นที่นั่งทำงาน
โต๊ะในร้านกาแฟมักวางชิดกัน และคนที่เดินผ่านไปเข้าห้องน้ำก็มองลงมาที่โต๊ะเราได้ทุกครั้ง ถ้าจำเป็นต้องเปิดแอป ให้เลือกที่นั่งที่หลังพิงผนัง หันหน้าจอเข้าหาตัว และเก็บโน้ตบุ๊กหรือมือถือไว้ใกล้ตัวตลอดเวลา
อีกเรื่องที่มาคู่กันคือเครือข่ายของร้าน การใช้ Wi-Fi สาธารณะเปิดกระเป๋ามีความเสี่ยงอีกแบบที่ต่างจากการแอบมอง ซึ่งอธิบายไว้ใน ข้อควรรู้เรื่องเครือข่ายเมื่อต้องเปิดกระเป๋าคริปโตนอกบ้าน
รถไฟฟ้า รถเมล์ และที่นั่งในยานพาหนะสาธารณะ
ในรถสาธารณะ ระยะห่างระหว่างเรากับคนแปลกหน้าแทบไม่มี ที่นั่งริมหน้าต่างอาจดูปลอดภัย แต่คนที่ยืนด้านข้างหรือด้านหลังยังมองเห็นได้ และยิ่งเพิ่มความสว่างหน้าจอ ยิ่งอ่านได้จากไกล หน้าจอแต่ละชนิดยังมีมุมมองด้านข้างไม่เท่ากัน ใครสนใจลองดู จอแบบแอลอีดีกับโอแลดให้ภาพจากมุมเฉียงต่างกันอย่างไร แต่ไม่ว่าจอแบบไหน ฟิล์มกันมองช่วยลดมุมที่คนข้างๆ เห็นได้ดีกว่าการพึ่งตัวจอเพียงอย่างเดียว
ทางที่ดีที่สุดบนรถคือไม่ทำธุรกรรมเลย ดูราคาได้ แต่การยืนยันโอน การเปิดดูวลีกู้คืน หรือการพิมพ์รหัสผ่านควรรอจนถึงที่ส่วนตัว
ที่ทำงานและห้องประชุม
ที่ทำงานเป็นที่ที่เราวางมือถือทิ้งไว้บนโต๊ะบ่อยที่สุด จุดที่มักหลุดคือข้อความแจ้งเตือนที่โชว์บนหน้าจอล็อก เช่น ยอดเหรียญที่เพิ่งเข้า รหัสยืนยันแบบใช้ครั้งเดียว หรือข้อความจากกระดาน ใครเดินผ่านก็อ่านได้ทั้งที่ไม่ได้แตะเครื่อง
เมื่อต้องเปิดหน้าจอบนโปรเจกเตอร์หรือแชร์จอในการประชุมออนไลน์ ควรปิดแอปที่เกี่ยวกับเงินทั้งหมดก่อน เพราะแค่สลับหน้าต่างผิดครั้งเดียว ข้อมูลก็ไปอยู่บนจอใหญ่ต่อหน้าทุกคนแล้ว
บ้านที่มีแขกหรือช่างเข้ามา
บ้านดูเป็นที่ปลอดภัยที่สุด แต่ในวันที่มีแขก ญาติที่ไม่ได้สนิท หรือช่างมาซ่อมของ บ้านก็เป็นที่สาธารณะชั่วคราว เอกสารหรือกระดาษที่จดวลีกู้คืนไม่ควรวางในที่ที่เห็นได้ และไม่ควรพูดคุยเรื่องยอดเงินดิจิทัลด้วยเสียงดังให้คนอื่นได้ยิน
นิสัยที่ช่วยได้ในทุกสถานที่มีดังนี้
- ตั้งค่าให้แอปซ่อนยอดคงเหลือเป็นค่าเริ่มต้น แล้วค่อยแตะเพื่อดูเมื่ออยู่ในที่ส่วนตัว
- ปิดการแสดงเนื้อหาข้อความแจ้งเตือนบนหน้าจอล็อกสำหรับแอปที่เกี่ยวกับเงิน
- ไม่พูดรหัสผ่าน ตัวเลขยอดเงิน หรือชื่อกระดานออกเสียงขณะคุยโทรศัพท์ในที่สาธารณะ
- สังเกตกล้องวงจรปิดหรือมุมกระจกสะท้อนก่อนพิมพ์รหัส
- ไม่ถ่ายรูปหน้าจอที่มีข้อมูลกระเป๋า ด้วยเหตุผลเดียวกับที่อธิบายไว้ใน บทความเรื่องการแคปหน้าจอวลีกู้คืน
การกันสายตาเป็นแค่ชั้นหนึ่งของการป้องกัน ควรมีรหัสยืนยันสองขั้นและการตั้งค่าอื่นรองรับไว้ด้วย ตามแนวคิดใน การวางระบบป้องกันบัญชีซ้อนกันหลายชั้น เผื่อวันที่ชั้นแรกพลาด
นิสัยเล็กที่เริ่มได้ตั้งแต่ตอนนี้
เปิดการตั้งค่าในแอปกระเป๋าหรือแอปซื้อขายที่ใช้อยู่ แล้วเปิดโหมดซ่อนยอดเงินไว้ตลอด เพียงเท่านี้ ต่อให้มีใครเหลือบมองหน้าจอโดยบังเอิญ สิ่งที่เขาเห็นก็จะเหลือแค่ดอกจันไม่กี่ตัว