สิทธิ์ Token Approval ที่ค้างในกระเป๋า ตรวจและยกเลิกอย่างไร
8 ตุลาคม 2569

เคยฝากกุญแจสำรองบ้านไว้กับช่างที่มาซ่อมหลังคาไหม งานเสร็จไปนานแล้ว แต่กุญแจดอกนั้นยังอยู่กับเขา และเราเองก็ลืมไปแล้วว่าเคยให้ใครไว้บ้าง สิทธิ์ Token Approval ในกระเป๋าคริปโตทำงานคล้ายกันมาก คือเป็นการอนุญาตครั้งหนึ่งที่ยังมีผลต่อไปเรื่อยๆ แม้เราจะเลิกใช้บริการนั้นไปแล้ว
เรื่องนี้เกี่ยวกับคนที่ใช้กระเป๋าส่วนตัวเชื่อมต่อกับแอปบนบล็อกเชน เช่น บริการแลกเหรียญหรือบริการทางการเงินแบบกระจายศูนย์ ถ้ายังไม่คุ้นกับบริการกลุ่มนี้ อ่านพื้นฐานของ DeFiก่อนจะเห็นภาพชัดขึ้น
อาการที่บอกว่ามีสิทธิ์ค้างอยู่
ส่วนใหญ่สิทธิ์ที่ค้างไม่แสดงอาการอะไรเลย ซึ่งทำให้มันน่ากังวล กระเป๋ายังมียอดเท่าเดิม ไม่มีการแจ้งเตือน จนกระทั่งวันหนึ่งเหรียญชนิดใดชนิดหนึ่งหายไปทั้งหมด โดยที่เราไม่ได้กดยืนยันการโอนใดๆ ในวันนั้น
สัญญาณที่พอสังเกตได้ล่วงหน้าคือ จำได้ว่าเคยกดยืนยันข้อความที่ขึ้นคำว่า approve หรือ “อนุญาตให้ใช้เหรียญ” ตอนเชื่อมกระเป๋ากับเว็บใดเว็บหนึ่ง เคยเชื่อมกระเป๋ากับเว็บที่ภายหลังพบว่าเป็นของปลอม หรือเคยใช้บริการที่ต่อมาปิดตัวไปเงียบๆ ถ้าเหรียญหายไปแล้วโดยไม่ได้โอนเอง ให้ดูสัญญาณและสิ่งที่ต้องทำเมื่อบัญชีอาจถูกเจาะควบคู่กันทันที
สาเหตุ ทำไมสิทธิ์ถึงยังอยู่
เมื่อใช้แอปบนบล็อกเชนที่ต้องแตะเหรียญประเภทโทเคนของเรา เช่น นำไปแลก แอปไม่ได้ดึงเหรียญออกไปเอง แต่ขอให้เราอนุญาตให้ Smart Contract ของแอปนั้นใช้เหรียญชนิดนั้นได้ตามจำนวนที่กำหนด สิทธิ์นี้ถูกบันทึกไว้บนบล็อกเชน และจะคงอยู่จนกว่าเราจะยกเลิกหรือใช้จนครบจำนวน
ปัญหาเกิดจากสองเรื่อง เรื่องแรก หลายแอปขอสิทธิ์แบบไม่จำกัดจำนวน (unlimited approval) เพื่อไม่ต้องขอใหม่ทุกครั้ง สะดวกก็จริง แต่ถ้าสัญญานั้นมีช่องโหว่หรือถูกควบคุมโดยคนไม่หวังดี เหรียญชนิดนั้นทั้งหมดในกระเป๋าก็เสี่ยง เรื่องที่สอง เว็บปลอมใช้วิธีหลอกให้กด approve โดยแต่งหน้าจอให้ดูเหมือนการล็อกอินหรือการรับรางวัล เมื่อได้สิทธิ์ไปแล้วก็ดึงเหรียญออกได้ทันทีโดยไม่ต้องรู้วลีกู้คืนของเรา
เพราะสัญญาบนบล็อกเชนทำงานตามโค้ดโดยไม่มีใครมาคอยห้าม สิทธิ์ที่ให้ไปแล้วจึงถูกใช้ได้ตามเงื่อนไขทุกครั้ง ไม่ว่าเจ้าของกระเป๋าจะตั้งใจหรือไม่
วิธีจัดการสิทธิ์ที่ค้าง
- ตรวจรายการสิทธิ์ เครื่องมือดูข้อมูลบล็อกเชน (block explorer) ของแต่ละเครือข่ายและกระเป๋าบางตัวมีหน้าแสดงสิทธิ์ที่ที่อยู่ของเราเคยอนุญาตไว้ ให้ค้นหาจากเมนูหรือคู่มือของเครื่องมือทางการของเครือข่ายนั้น และพิมพ์ที่อยู่เว็บเองแทนการกดลิงก์จากโฆษณาหรือข้อความ
- ดูว่าใครได้สิทธิ์และได้ไปเท่าไร สังเกตชื่อสัญญาที่รู้จัก สัญญาที่ไม่รู้จัก และสิทธิ์ที่เป็นแบบไม่จำกัด สิทธิ์ที่ไม่จำกัดของบริการที่ไม่ได้ใช้แล้วควรยกเลิกก่อน
- ยกเลิกสิทธิ์ (revoke) การยกเลิกคือการส่งธุรกรรมใหม่เพื่อตั้งสิทธิ์เป็นศูนย์ จึงต้องเสียค่าธรรมเนียมเครือข่ายทุกครั้ง และต้องมีเหรียญหลักของเชนนั้นในกระเป๋าพอจ่าย
- ระวังเครื่องมือยกเลิกสิทธิ์ปลอม มีเว็บที่ทำทีเป็นเครื่องมือช่วยยกเลิก แต่จริงๆ หลอกให้กด approve เพิ่ม ก่อนยืนยันทุกครั้ง อ่านข้อความในกระเป๋าว่าเป็นการยกเลิกหรือการให้สิทธิ์ใหม่ และไม่มีเครื่องมือแท้ตัวใดต้องขอวลีกู้คืน
- ตั้งจำนวนให้พอดีตั้งแต่ต้น กระเป๋าหลายตัวให้แก้จำนวนสิทธิ์ก่อนยืนยันได้ ใส่เท่าที่จะใช้จริงในครั้งนั้น ดีกว่าปล่อยค่าเริ่มต้นแบบไม่จำกัด
- แยกกระเป๋าใช้งาน ใช้กระเป๋าหนึ่งที่มีเหรียญน้อยสำหรับเชื่อมกับแอปใหม่ๆ และเก็บเหรียญส่วนใหญ่ไว้ในอีกกระเป๋าที่ไม่เคยเชื่อมกับเว็บใด
สิทธิ์ที่ค้างอยู่เป็นจุดเล็กที่ปล่อยไว้แล้วอาจลามใหญ่ เหมือนเรื่องที่คนดูแลเสื้อผ้ารู้ดีว่าควรเย็บกระดุมที่หลวมก่อนจะหลุดหายจนรังดุมขาดตามไปด้วย การจัดการตั้งแต่ยังเป็นปัญหาเล็กใช้แรงน้อยกว่าเสมอ อย่างไรก็ตาม การยกเลิกสิทธิ์ช่วยลดความเสี่ยงได้เพียงส่วนหนึ่ง ราคาเหรียญยังแกว่งแรงได้ทุกวัน เหรียญที่ถือไว้จึงควรมาจากเงินเย็นที่ไม่ต้องใช้ในชีวิตประจำวัน
ใส่การตรวจสิทธิ์ไว้ในปฏิทินเป็นรอบ เช่น ทุกครั้งที่สิ้นไตรมาส หรือทุกครั้งที่เลิกใช้บริการใดบริการหนึ่ง แล้วเก็บกุญแจที่เคยแจกออกไปกลับคืนมาทีละดอก