FillForWallet

สแกน QR ที่อยู่กระเป๋าคริปโตแล้วอย่าเพิ่งกดโอน เช็กให้ตรงก่อน

สแกน QR ที่อยู่กระเป๋าคริปโตแล้วอย่าเพิ่งกดโอน เช็กให้ตรงก่อน
ที่มา: Wikimedia Commons

ลองนึกภาพป้ายเล็กๆ หน้าร้านที่มีคิวอาร์โค้ดให้สแกนจ่าย ดูเผินๆ ก็ปกติดี แต่ถ้าเอานิ้วลูบที่มุมป้าย จะรู้สึกได้ถึงขอบสติกเกอร์อีกแผ่นที่แปะทับของเดิมไว้อย่างแนบเนียน คนที่สแกนต่อจากนั้นทุกคนจะส่งเงินไปยังปลายทางที่ไม่ใช่เจ้าของร้าน

ภาพนี้ใช้อธิบายการโอนคริปโตผ่าน QR ได้ตรงตัว คิวอาร์โค้ดเป็นแค่ภาพที่บรรจุข้อความ ซึ่งในกรณีนี้คือที่อยู่กระเป๋า มันไม่ได้รับรองว่าที่อยู่นั้นเป็นของใคร และเมื่อโอนบนบล็อกเชนสำเร็จแล้ว แทบไม่มีทางเรียกคืนได้

ตรวจให้ครบก่อนกดยืนยัน

  1. ดูว่าได้ QR มาจากไหน QR ที่ผู้รับส่งให้ผ่านช่องทางที่เคยติดต่อกันจริง น่าเชื่อกว่า QR ที่เจอบนโพสต์ ป้ายสาธารณะ หรือข้อความจากบัญชีที่ไม่คุ้น ถ้าไม่แน่ใจ ให้ถามยืนยันกับผู้รับผ่านอีกช่องทางหนึ่ง
  2. เทียบอักษรต้น กลาง และท้าย หลังสแกน ที่อยู่จะขึ้นในช่องผู้รับ อย่าดูแค่สี่ห้าตัวแรกกับตัวท้าย เพราะมีเทคนิคสร้างที่อยู่ปลอมให้หัวท้ายคล้ายของจริง ควรไล่ดูช่วงกลางด้วย และถ้าทำได้ให้ผู้รับอ่านทวนบางช่วงให้ฟัง
  3. ดูเครือข่ายให้ตรงกัน ที่อยู่หน้าตาคล้ายกันอาจใช้ได้หลายเชน ตรวจว่าเครือข่ายที่เลือกในกระเป๋าตรงกับที่ผู้รับรองรับ ถ้าโอนเหรียญที่ไม่ใช่เหรียญหลักของเชน ควรรู้ด้วยว่าเป็นเหรียญตัวจริง ไม่ใช่ตัวที่ชื่อซ้ำ ซึ่งอธิบายไว้ในเรื่องการดู Contract Address ของเหรียญที่ชื่อเหมือนกัน
  4. อ่านช่องอื่นในหน้าโอนให้ครบ บาง QR ใส่จำนวนเงินหรือช่อง Memo มาด้วยโดยอัตโนมัติ ตรวจว่าตัวเลขและข้อมูลตรงกับที่ตกลงกันไว้ ใครยังไม่แน่ใจว่าแต่ละช่องมีหน้าที่อะไร อ่านรายละเอียดช่องต่างๆ ในคำสั่งโอนคริปโตก่อน
  5. ทดลองโอนจำนวนน้อยก่อน ถ้าเป็นการโอนครั้งแรกไปยังที่อยู่ใหม่ หรือยอดค่อนข้างมาก ส่งจำนวนเล็กน้อยไปก่อน รอให้ผู้รับยืนยันว่าได้รับแล้วค่อยส่งส่วนที่เหลือ แม้จะเสียค่าธรรมเนียมเพิ่ม แต่คุ้มกับความเสี่ยงที่ลดลง
  6. หยุดเมื่อมีแรงกดดัน ถ้าอีกฝ่ายเร่งให้รีบโอน อ้างว่าโปรโมชันกำลังจะหมด หรือห้ามถามใคร ให้ถือว่าเป็นสัญญาณอันตรายและชะลอทุกอย่างไว้ก่อน

กลอุบายเกี่ยวกับ QR ที่ควรรู้ไว้

สติกเกอร์แปะทับ เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด ใช้ได้ทั้งกับป้ายจ่ายเงินทั่วไปและป้ายรับบริจาคที่อ้างว่ารับคริปโต สถานที่ที่คนสแกนจ่ายกันถี่ๆ เช่น ตลาดนัดหรือแหล่งท่องเที่ยวอย่างชายหาดชะอำกับถนนคนเดินที่คึกคักช่วงเย็น ก็ควรสังเกตป้าย QR ก่อนสแกนเสมอ ไม่ว่าจะจ่ายด้วยอะไร

QR ที่พาไปเว็บแทนที่อยู่กระเป๋า บางโค้ดไม่ได้มีที่อยู่ แต่เป็นลิงก์ไปยังหน้าเว็บที่หน้าตาเหมือนกระเป๋าหรือแพลตฟอร์มจริง แล้วขอให้ “เชื่อมกระเป๋า” หรือกรอกวลีกู้คืน หน้าใดที่ขอวลีกู้คืนหรือ Private Key ให้ปิดทันที

มัลแวร์แก้คลิปบอร์ด แม้ไม่ได้ใช้ QR การคัดลอกที่อยู่มาวางก็ไม่ปลอดภัยเสมอไป มัลแวร์บางชนิดเฝ้าดูคลิปบอร์ด เมื่อเห็นข้อความที่หน้าตาเหมือนที่อยู่กระเป๋า จะสลับเป็นที่อยู่ของคนร้ายทันที นี่จึงเป็นอีกเหตุผลที่ขั้นตอนเทียบอักษรต้น กลาง และท้ายสำคัญมาก

QR ในแชตจาก “เจ้าหน้าที่” ข้อความที่อ้างว่าเป็นฝ่ายบริการลูกค้าแล้วส่ง QR มาให้โอนเพื่อ “ยืนยันบัญชี” หรือ “ปลดล็อกยอดเงิน” เป็นรูปแบบที่ใกล้เคียงกับกลโกงคริปโตที่เจอกันบ่อย แพลตฟอร์มที่ถูกต้องไม่ขอให้ลูกค้าโอนเหรียญเพื่อยืนยันตัวตน

ไม่มีคิวอาร์โค้ดใดปลอดภัยเพียงเพราะมันเป็นคิวอาร์โค้ด และต่อให้โอนถูกที่อยู่ทุกครั้ง มูลค่าของเหรียญก็ยังขึ้นลงแรง จึงควรใช้แต่เงินส่วนที่ไม่กระทบค่าใช้จ่ายจำเป็น

ใต้สติกเกอร์ที่ดูธรรมดาที่สุด อาจมีปลายทางที่ไม่มีใครตั้งใจโอนไปหา