FillForWallet

แบ่งเงินออมไปไว้กับสินทรัพย์ผันผวน คิดสัดส่วนจากชีวิตตัวเองก่อน

แบ่งเงินออมไปไว้กับสินทรัพย์ผันผวน คิดสัดส่วนจากชีวิตตัวเองก่อน
ที่มา: Wikimedia Commons

บ้านสมัยก่อนหลายหลังมีโอ่งตั้งเรียงกันหลายใบ ใบหนึ่งเก็บน้ำฝนไว้ดื่ม อีกใบรองน้ำไว้ล้างจาน อีกใบหมักของไว้กินนาน ไม่มีใครเอาน้ำดื่มไปเทรวมกับน้ำล้างจาน เพราะแต่ละใบมีหน้าที่ของมัน ภาชนะดินเผาแบบนี้ยังเป็นภาพคุ้นตา โดยเฉพาะที่มาของลายมังกรบนโอ่งดินเผาจากราชบุรี ที่หลายคนรู้จัก การจัดเงินก็คล้ายกัน เงินแต่ละก้อนมีหน้าที่ต่างกัน และคำถามว่า “ควรแบ่งเงินไปไว้กับคริปโตหรือสินทรัพย์ผันผวนเท่าไร” ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน ต้องเริ่มจากการดูว่าโอ่งใบอื่นๆ ของเราเต็มหรือยัง

สองคนในสถานการณ์สมมติ

เพื่อให้เห็นภาพ ลองดูตัวอย่างสมมติของคนสองคน ชื่อและรายละเอียดทั้งหมดแต่งขึ้นเพื่อประกอบการอธิบาย

คนแรก สมมติชื่อเอ อายุยังไม่มาก ทำงานบริษัทที่รายได้ค่อนข้างแน่นอน ยังไม่มีคนที่ต้องเลี้ยงดู มีเงินสำรองพอใช้หลายเดือน ไม่มีหนี้บัตรเครดิต เอสนใจคริปโตและอยากลองเรียนรู้ด้วยเงินส่วนหนึ่ง

คนที่สอง สมมติชื่อบี มีรายได้จากงานอิสระที่บางเดือนมากบางเดือนน้อย ต้องส่งเงินให้พ่อแม่ทุกเดือน มีหนี้ผ่อนสินค้าที่ดอกเบี้ยสูงค้างอยู่ และเงินสำรองยังไม่ถึงเดือนเดียว บีเห็นเพื่อนพูดถึงคริปโตในกลุ่มแชตและรู้สึกว่าตัวเองตกขบวน

ทั้งสองคนสนใจสิ่งเดียวกัน แต่ถ้าใช้สัดส่วนเดียวกัน ผลที่ตามมาจะต่างกันมาก หากราคาตกแรงในช่วงที่เอต้องใช้เงิน เอยังมีเงินสำรองรองรับ ส่วนบีอาจต้องขายในช่วงที่ขาดทุนเพื่อจ่ายหนี้หรือส่งเงินให้ที่บ้าน ความเสี่ยงของสินทรัพย์ชนิดเดียวกันจึงหนักเบาต่างกันไปตามชีวิตของแต่ละคน

หลักที่หนึ่ง เรียงลำดับก่อน แล้วค่อยคิดเรื่องสัดส่วน

ก่อนจะคิดว่าแบ่งกี่ส่วน ให้ไล่ลำดับเงินแต่ละก้อนก่อน ลำดับแรกคือค่าใช้จ่ายจำเป็นของชีวิต เช่น ที่อยู่ อาหาร การเดินทาง และค่ารักษาพยาบาล ลำดับต่อมาคือหนี้ที่ดอกเบี้ยสูง เพราะดอกเบี้ยที่ต้องจ่ายแน่นอนนั้นกัดกินเงินได้มากกว่าผลตอบแทนที่ไม่แน่นอน จากนั้นจึงเป็นเงินสำรองฉุกเฉินที่ควรเก็บในที่ที่มูลค่าไม่ขึ้นลงและถอนได้ทันที เหตุผลที่เงินก้อนนี้ไม่ควรอยู่ในคริปโตอธิบายไว้ในเหตุผลที่เงินกันชนของชีวิตต้องอยู่ในที่มั่นคง เมื่อโอ่งสามใบนี้เต็มแล้ว จึงค่อยคิดถึงสินทรัพย์ที่มีความเสี่ยงสูง

ตามตัวอย่าง เออาจผ่านสามขั้นแรกไปแล้ว ส่วนบียังติดอยู่ที่ขั้นหนี้และเงินสำรอง สำหรับบี การจัดการสองเรื่องนี้ให้เรียบร้อยอาจเป็นประโยชน์กับชีวิตมากกว่าการรีบเข้าตลาด

หลักที่สอง ปัจจัยส่วนตัวสำคัญกว่าสูตรที่ได้ยินมา

สูตรสำเร็จที่เห็นบนโซเชียล เช่น ให้แบ่งเท่านั้นเท่านี้ส่วน มักไม่ได้คำนึงถึงชีวิตของผู้อ่าน ปัจจัยที่ควรนำมาคิดได้แก่ อายุและระยะเวลาที่เหลือก่อนต้องใช้เงิน จำนวนคนที่พึ่งพาเรา ความมั่นคงของรายได้ เป้าหมายการเงินที่ชัดเจน เช่น ดาวน์บ้านหรือการศึกษาของลูก และนิสัยของตัวเองเมื่อเห็นตัวเลขติดลบ คนที่นอนไม่หลับทุกครั้งที่ราคาตก อาจต้องการสัดส่วนน้อยกว่าคนที่ใจนิ่งกว่า แม้รายได้จะเท่ากัน

ความเสี่ยงของคริปโตเองก็มีหลายด้าน ไม่ใช่แค่ราคาผันผวน ยังมีความเสี่ยงจากแพลตฟอร์ม การถูกหลอก และความผิดพลาดของผู้ใช้ ภาพรวมของเรื่องนี้อยู่ในความเสี่ยงหลายชั้นที่มาพร้อมกับการถือคริปโต

หลักที่สาม ถามว่าถ้าเงินก้อนนี้หายไป ชีวิตยังเดินต่อได้ไหม

หลักที่ใช้ได้กับทุกคนคือ เงินที่นำไปไว้กับสินทรัพย์ผันผวนต้องเป็นเงินที่เสียไปทั้งหมดแล้วชีวิตไม่สะดุด ยังจ่ายค่าเช่าได้ ยังส่งเงินให้ครอบครัวได้ ยังไม่ต้องกู้ใครมาใช้ ถ้าคำตอบคือ “ไม่ไหว” แปลว่าจำนวนนั้นมากเกินไปสำหรับตอนนี้ ไม่ว่าคนอื่นจะทำมากกว่าแค่ไหนก็ตาม

สำหรับคนที่ตัดสินใจแล้วว่าจะเริ่ม การแบ่งซื้อทีละน้อยในช่วงเวลาสม่ำเสมอเป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยลดแรงกดดันเรื่องจังหวะ ดังที่อธิบายไว้ในแนวคิดการทยอยซื้อเป็นงวดเท่าๆ กัน แต่วิธีนี้ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงหายไป และไม่ได้รับประกันผลตอบแทน ที่สำคัญคือเก็บวลีกู้คืนกระเป๋าและรหัสผ่านไว้กับตัวเองเท่านั้น ไม่ส่งให้ใครทั้งสิ้น

ถ้ามีภาระซับซ้อน เช่น หนี้หลายก้อน มีคนในครอบครัวพึ่งพาหลายคน ใกล้เกษียณ หรือกำลังจะได้เงินก้อนใหญ่จากมรดกหรือการขายทรัพย์สิน การนั่งคุยกับนักวางแผนการเงินที่มีใบอนุญาตก่อนตัดสินใจจะช่วยให้เห็นภาพทั้งหมดชัดกว่าการคิดคนเดียว